Posts

Showing posts with the label Grade 12

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawing) - 10

Image
නිෂ්පාදනයක් සදහා සැලසුම් දළ සටහනක් අදියි. යම් නිෂ්පාදනයක් සිදු කිරීමේදී එයට අයත් කොටස්/ උපාංග, සැලසුමකින් තොරව සිතෙන ආකාරයට නිම කිරීම නිසා මූලික හැඩයේ වෙනස්කම් ඇතිවිය හැකි අතර එයින් නිෂ්පාදන ගැටලු ඇතිවේ. නිෂ්පාදනය ඇරඹීමට ප්‍රථම ඊට අදාළ කොටස් / උපාංග හා නිමැවු‌මේ දළ සැලසුම් චිත්‍ර මිනුම් සහිතව ඇද ගැනීමෙන් හා ඊට අනුව තැනීමෙන් නිෂ්පාදන ගැටලු අවම කරගත හැකිවේ. එවිට ද්‍රව්‍ය, කාලය, ශ්‍රමය අපතේයාමට ඇති අවකාශය අවම කර ගත හැකිවේ.  යාන්ත්‍රික විෂය ක්ශේත්‍රයේ නිපදවීම සදහා ඇති වැඩ කොටස් සදහා වෙන් වෙන් වශයෙන් අදිනු ලබන නිෂ්පාදන චිත්‍ර කොටස් චිත්‍ර යනුවෙන් හැදින්වේ.  මෙසේ අදිනු ලබන කොටස් සියල්ල එකලස් කිරීම සිදු වන්නේ එක ආයතනයක් තුළදීය. එහෙයින් කොටස් චිත්‍ර එකලස් වූ පසු තිබෙන අයුරු දන්වන සැලසුම් චිත්‍ර එකලස් ච්ත්‍ර යනුවෙන් හැදින්වේ. මෙහිදී එකලස් කිරීමට අවශ්‍ය මානයන් හැර අන් කිසිදු මානයක් යෙදීම නොකරයි.  දළ සටහන් ඇදීම යන්ත්‍ර , යන්ත්‍ර කොටස්, ගොඩනැගිලි හා පාලම් වැනි දෑ ද නිදහස් අත භාවිතා කර ඇදීම සිදු වන අවස්ථා ඇත. මිනුම් සහිතව අදිනු ලබන ඒවැනි දළ සටහන් කාර්මික කටු සටහන් යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබ...

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawing) - 9

Image
 හරස්කඩ ඇදීම  වස්තුවක සැගි දාර බහුල වශයෙන් පවතින විට සෘජු ප්‍රක්ෂේපණ පෙනුම් ඇදීමේදී රූපයේ පරිදි කඩ රේඛා සමූහයක් එක් පෙනුමක දැකිය හැකි වේ. එවිට වැඩ කොටස හෝ වස්තුව හෝ නිෂ්පාදනය කරන්නාට එම වස්තුව පැහැදිලිව වටහා ගැනීමට අපහසුවේ. එහෙයින් නොපෙනෙන තොරතුරු පෙන්වීම සදහා හරස්කඩ පෙනුම් අදිනු ලැබේ. මෙම ඉංජිනේරු ඇදීමට වඩා පහල ආකාරයට ඇදි විට පැහැදිලි චිත්ත රූප මවාගත හැකිය  ඡේදිත පෘෂ්ඨ 45 0 ආනත සිහින් ඉරිවලින් ( Hatching )දැක්විය යුතුය. 45 0 ආනත ඉම් රේඛා ඇති විට 60 0 ආනත ඉරි මේ සදහා යොදා ගන්න. ඡේදිත එක් එක් ‌ෙකාටස් වෙන්කර හදුනා ගැනීමට එකිනෙක විරුද්ධ දිශාවට ආනත රේඛා ( Hatching ) ඇදිය යුතුය. කොටස් වෙන් වීම වඩාත් සංකීර්ණ අවස්ථාවල එකිනෙක පරතර කුඩා වනසේ සකීර්ණ කොටස්වල ආනත රේඛා යෙදිය යුතුය. අදින ලද යන්ත්‍ර කොටසක අභ්‍යන්තර කොටස් දැක්වීමට අදින ලද සැගි රේඛා ඡේදනය කළ විට පෙනෙන බැවින් ඒවා ඉම් රේඛා බවට පත්වේ. යන්ත්‍ර කොටස් වල වැරගැන්වීමට යොදා ඇති කයිරු ඡේදනය වූ විට ඒවා හරස් ආනත රේඛා වලින් අදුරු කර දක්වන්නේ නැත.  යන්ත්‍ර කොටසක් ස්ථාන දෙකකින් හෝ කීපයකින් ඡේදනය වී ඇති විට එය එකම තලයකින් ...

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawings) - 8

Image
 සෘජු ප්‍රක්ෂේපන පෙනුම       සැලසුම් චිත්‍ර නිර්මාණයේදී වස්තුවක සැබෑ හැඩය සහ විශාලත්වය ඇක්වීම සදහා රූපීය පෙනුමක් භාවිත කළ හැකි වේ. එහි දිග පළල , උස එකවරමදැකිය හැකි වුවද වස්තුවේ පසුපස හෝ නොපෙනී ඇති තලවල තිබෙන විස්තර පැහැදිලිව තේරුම්ගත නොහැකි වේ. ඒවා සැගි දාර මගින් දැක්විය හැකි වුවද එමගින් රූපය වඩාත් සංකීර්ණවේ. එලෙස සංකීර්ණ වස්තුවක සියළු තොරතුරු දැක්වීම සදහා පැති හයේම රූප වෙන් වෙන් වශයෙන් ඉදිරිපත් කල යුතු අතර එය සංකීර්ණ හා ව්‍යාකූල කාර්යයකි. එහෙයින් මේ සදහා සම්මත ක්‍රමය වන්නේ ක් එක් දිශාවෙන් වස්තුව දෙස සෘජුව බලා එහි පෙනුම සිරස් හා තිරස් තල වලට ප්‍රක්ෂේපනය කිරීමයි. එය සෘජු ප්‍රක්ෂේපනය වශයෙන් හැදින්වේ.  සෘජු ප්‍රක්ෂේපනය වර්ග කිරීම සෘජු ප්‍රක්ෂේපණය, පෙනුම් ලබා ගැනීම සදහා උපයෝගී කර ගන්නා ක්‍රමය අනුව නැවත කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්වේ. එම ක්‍රම දෙක සහ ඒ සදහා භාවිතා වන සංකේත  මෙම මූලධර්මය සෑදී ඇති ආකාරය සෘජු ප්‍රක්ෂේපන මූලධර්මය භාවිතා කොට සැලසුම්  ච්ත්‍ර ඇදීම  පළමුු හා තෙවන කෝණ ප්‍රක්ෂේපණ ක්‍රම සංසන්දනය කිරීම  පළමු කෝණ ප්‍රක්ෂේපණය  පළමු කෝණ ස...

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawing ) -7

Image
 රූපීය පෙනුම  ඉංජිනේරුමය කාර්යයන් සදහා සැලසුම් චිත්‍ර ඇදීමේදී තනා නිම කිරීමට අපේක්ෂිත භාණ්ඩයේ නිපදවීම් කටයුතු සදහා අදාල තොරතුරු  දැක්වීමට අවම වශයෙන් ඉදිරිපසින් , පැත්තෙන් හා ඉහලින් සෘජුව පෙනෙන ආකාරයත් සදා නිමකල පසුු පෙනුම දැක්වෙන රූපීය පෙනුම දැක්වීමත් ඇද දැක්වීම වැදගත්වේ. යම් වස්තුවක දිග, පළල , උස යන මාන තුනම දැක්වෙන පරිදි අදින ලද රූපයක් රූපිය පෙනුමක් ලෙස දැක්විය හැකිය. ඝන වස්තු වල සැබෑ ස්වරූපය ඉදිරිපත් කිරීමටත් , එය විස්තර තවත් පුළුල්ව පෙන්වීමටත් රූපිය පෙනුම අදිනු ලැබේ. උපකරණ භාවිතයෙන් අදිනුු ලබන රූපීය පෙනුම් වර්ග කිහිපයකි.  පර්යාලෝක පෙනුම (Perspective method)  බොහෝ විට චිත්‍ර ශිල්පීන් විසින් භාවිත කරන මෙම පෙනුම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් විසින් විචිත්‍රත්වය පෙන්වීම සදහා භාවිත කෙරේ. වස්තුවේ දිග , පළල , උස පිළිබද අනුපාතයන් ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීම අසීරු වේ. තුන් ආකාරයකින් භාවිතාවේ.  එක් ලක්ෂ්‍යකින් යුත් පර්යාලෝක පෙනුම  ලක්ෂ්‍ය දෙකකනින් යුත් පර්යාලෝක පෙනුම ලක්ෂ්‍ය තුුුුුුුනකින්  යුත් පර්යාලෝක පෙනුම සමාන්තර ක්‍රමය (Parallel Method) මෙහිදී තිරස්, සිරස් ...

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawing) - 6

Image
 කේතුක ඛණ්ඩ  අභ්‍යාස  1. මහා අක්ෂ්‍ය 40mm හා සුලු අක්ෂය 20mm වූූ ඉලිප්සය ඉහත ආකාර තුනටම ඇද දක්වන්න. 2. නියාමන අක්ෂය හා නාභිය අතර දුර 30mm වූ පරාවලය නිර්මාණය කරන්න. 3. නියාමන අක්ෂය හා නාභිය අතර දුර25mmක් වූ සහ නියාමන අක්ෂයට හා නාභියට ඇති දුර අතර අනුපාතය 1ට 3ක් වූ බහුවලය නිර්මාණය කරන්න.

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawings) - 5

Image
 ස්ඵර්කශ නිර්මාණය කිරීම රේඛාවකට වෘත්තයක් ස්ඵර්ශ කිරීම වෘත්තයේ අරයට සමාන දුරකින් රේඛාවට සමාන්තර රේඛාවක් ඇද වෘත්තය ඇදීම. එකිනෙකට ලම්භක රේඛා දෙකකට ස්ඵර්ශ වන වෘත්තයක් ඇදීම. වෘත්තයේ අරයට සමාන දුරකින් රේඛාවන් දෙකටම සමාන්තර රේඛා ඇදීම. එම රේඛා දෙක ඡේදනය වන ස්ථානය වෘත්තයේ කේන්ද්‍රය ලෙස ගෙන වෘත්තය ඇදීම. එකිනෙකට මහා කෝණයකින් සම්බන්ධ වන රේඛා දෙකකට ස්ඵර්ශ වන වෘත්තයක් ඇදීම. වෘත්තයේ අරයට සමාන දුරකින් රේඛාවන් දෙකටම සමාන්තර රේඛා ඇදීම. එම රේඛා දෙක ඡේදනය වන ස්ථානය වෘත්තයේ කේන්ද්‍රය ලෙස ගෙන වෘත්තය ඇදීම. එකිනෙකට සුළු කෝණයකින් සම්බන්ධ වන රේඛා දෙකකට ස්ඵර්ශ වන වෘත්තයක් ඇදීම. වෘත්තයේ අරයට සමාන දුරකින් රේඛාවන් දෙකටම සමාන්තර රේඛා ඇදීම. එම රේඛා දෙක ඡේදනය වන ස්ථානය වෘත්තයේ කේන්ද්‍රය ලෙස ගෙන වෘත්තය ඇදීම.       බාහිර ලක්ෂ්‍යක සිට වෘත්තයකට ස්ඵර්ශකයක් ඇදීම    අරයෙන් සමාන වෘත්ත දෙකකට තීර්යක් පොදු ස්ඵර්ශකය ඇදීම  අරයෙන් අසමාන වෘත්ත දෙකකට තීර්යක් පොදු ස්ඵර්ශකය ඇදීම  වෘත්ත දෙකෙහි මධ්‍ය ලක්ෂ්‍ය යා කොට ලැබෙන රේඛාව සමච්ඡේදකය කරන්න. එම ලක්ෂ්‍ය මධ්‍ය ලක්ෂ්‍ය ලෙස හා වෘත්ත දෙකෙහි මධ්‍යලක්ෂ ...

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawings) - 4

Image
 ජ්‍යාමිතික නිර්මාණ  සරල රේඛාව - ලක්ෂ්‍ය දෙකක් අතර සෘජුව අදින ලද රේඛාව වක්‍ර රේඛා - යම් ලක්ෂ්‍යයක් වටා නියමිත දුරකින් අදින රේඛා කෝණ -  0 0 - 90 0   කෝණ සුලු කෝණ 2  සෘජු කෝණ 90 0 3 මහා කෝණ  90 0 - 180 0    4 සරල කෝණය  180 0 5 පරාවර්ථන කෝණ  180 0 - 360 0    * විහිත චතුරස්‍ර භාවිතනයෙන් ඇදිය හැකි කෝණ   30 0 , 45 0 ,   60 0 ,   90 0 , 120 0 ,   135 0 , 150 0 , 75 0 , 135 0 , 90 0 , 60 0 , 180 0 , 15 0       කෝණයක් පිටපත් කිරීම  දෙන ලද කෝණය ABC ලෙස නම් කරන්න. රේඛාවක් ඇද එහි BC දුර ලකුණු කර එය B1C1 ලෙස නම් කරන්න. කවකට්ටට කැමති දුරක් ගෙන B කේන්ද්‍ර කරගනිමින් චාපයක් අදින්න. එම චාපය ඡේදනය වන ස්ථාන D සහ E ලෙස නම් කරන්න. එම අරයම ගෙන B1 කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් චාපයක් ඇද එන  B1C1 ඡේදනය වන ස්ථානය  E 1 ලෙස නම් කරන්න.D E දුර කවකට්ටට ගෙන E 1 කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් කලින් අදින ලද චාපය ඡේදනය කර එම ඡේදිත ලක්ෂ්‍ය D1 ලෙස නම් කර B1D1  යා කිරීමෙන් ABC කෝණයට සමාන A1B1C1 කෝණය ලබා...

ඉංජිනේරු ඇදීම (Engineering Drawings ) - 3

Image
  ඉංජිනේරු ඇදීමේදී භාවිත වන විවිධ සම්මත  අකුරු හා ඉලක්කම්     සැලසුම් චිත්‍ර ඇදීමේදී අකුරු හා ඉලක්කම් ලිවීමට සිදුවන අතර ඒවා ලිවීමට සම්මත නීති රීති පවතී.  ඉලක්කම් හා ඉංග්‍රීසි අකුරු ලිවීමේ මිනුම්  ප්‍රධාන මාකෘකා 7mm , අනු මාතෘකා 5mm , සටහන් 3mm උස ප්‍රමාණවලින් ලිවිය යුතු අතර කැපිටල් අකුරු පමණක් භාවිතවේ . උදාහරණ -  A   B   C   D    E   F   G   H   I   J   K   L  M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X    Y  Z    1   2    3   4     4   5   6    7    8   9   0 ඉලක්කම් හා සිංහල අකුරු ලිවීමේ මිනුම්  ප්‍රධාන මාකෘකා 5mm , අනු මාතෘකා 3.5mm , සටහන් 2.5 mm උස ප්‍රමාණවලින් ලිවිය යුතු අතර කැපිටල් අකුරු පමණ...